آن تثليث را رعايت فرمودند تا نتيجهء طهارت بروجه اكمل بر او مترتب گردد « 1 » . آتش و بوتهء به مى « 2 » بايد * تا پديد آورد زر تو عيار « 3 » باب دوم در تحقيق معنى نماز و آن مشتمل است بر مقدمه‌اى و پنج صحيفه و تذنيبى ، چه پيشتر از بيان معنى نماز لا بد است از ذكر مقدمه‌اى كه تحقيق معنى عبادت بدان كرده شود كه تمام حقيقت نماز بدان هويدا مىتواند شد . مقدمه - ببايد دانست كه بندگى خدا از دو گونه است : يكى بندگى تسخيرى كه سرشت آفرينش كائنات بر آنست و همهء موجودات بدين بندگى استادگى مىنمايند ، خواه آگاهان شاهراه يافت و هوشمندى و خواه بىخبران كنج غفلت و بىهوشى ، چنانچه فحواى فرمودهء : « إِنْ كُلُّ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ إِلَّا آتِي الرَّحْمنِ عَبْداً » از آن خبر مىدهد . و اين نوع بندگى تابع رحمت وجودى است و همهء آفرينش « 4 » را شامل است . اهل سعادت و شقاوت در آن ممتاز نيستند . و دوم بندگى اختيارى كه ثقلين بدان ممتازاند و از براى همان آفريده شده ، چنانچه مؤداى فرمودهء : « وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ » بدان مفصح است . و آن است كه به اسم عبادت موسوم است و اهل سعادت بدان جدا مىشوند از اهل شقاوت و مستحق ثواب و عقاب مىگردند . و تمام تحقيق اين سخن آن است كه : فيض رحمت حق كه از پرتو نور او هرچه هست ، پيدا شده دو گونه است : يكى آنكه متوجه پيدا كردن كائنات است و غايت آن فيض رحمت ، پيدايى و هويدايى هر چيز است ، كمال آن « 5 » گونه

--> ( 1 ) - ب : بيت . ( 2 ) - ب : همى . ( 3 ) - ن : و اللّه اعلم . ( 4 ) - ب : آفرينش شامل است . ( 5 ) - ب : آن دو گونه .